ኣቦ ወንበር ብልፅግና ኮነሬል ኣብይ ኣሕመድ ሓድሽ ወረቐታዊ ብር ምቕያሮም ንመን ክረኽቡ ስለዝደለዩ ኾን እዮም ?

ኣብ ታሪኽ ኢትዮጵያ ንሻዉዓይ ግዜ ወረቐታዊ ገንዘባ ሐዚ ዝቐየረት ኢትዮጵያ እዚ ናይ ሐዚ ብሓድሽ ወረቐታዊ ብር ምቕያራ ብቡዙሓት ሰብ ሞያ ስነ ቑጠባ ይንቀፍ ኣሎ፡፡ ቀንዲ ምኽንያት ነቐፌታ ኮይኑ ዘሎ ድማ ብላዕለዎት ሰብ መዚ እዛ ሃገር ዝወሃብ ዘሎ ዘይሙኽኑይ ዘረባ ብመንፅር ሓቃዉነቱ ስለዘይእመን’ዩ፡፡ ኦቦ ወንበር ዉድብ ብልፅግና ኮነሬል ኣብይ ኣሕመድ ቀንዲ ኣድላይነት ምቕያር እቲ ሓድሽ ወረቐታዊ ብር ንዘይሕጋዊ ዝዉዉር ገንዘብ ፣ ኮንትሮባንድን ንምቁፅፃር ከምዝሕግዝ ደጋጊሞም ከረድኡና ፈቲኖም እዮም፡፡ ንዞም ዘቐመጥዎ ነጥብታት ሓደ ብሓደ ንርኣዮም፡፡ 1, ኮንትሮባንድን ዘይሕጋዊ ዝዉዉር ገንዘብን ንምቁፅፃር ብዛዕባ ዝበልዎ ነገር፡፡ ኣብዚ ብቐንዱ ክፍለጥ ዘለዎ ጉዳይ ኣሎ ንመስርሕ ኮንትሮባንድ ንምቁፅፃር ክትብል ወረቐታዊ ገንዘባ ዝቐየረት ዝኾነት ትኹ ሃገር የላን፡፡ ኮንትሮባንድ ብዘይቀረፅ ናብ ዓዲ ዉሽጢ ብሑቡእ ዝኣቱ ንብረት’ዩ ኮንትሮባንድ ዝበሃል፡፡ መብዛሕቲኦም ናዉቲ ኮንትሮባንድ ድማ ይዉሓድ ይብዛሕ ብዘየገድስ ብብር ዘይኮነስ ብዶላር’ዩ ዝሰላሰል፡፡ ኣብ ኮንትሮባንድ ዝዋፈር ሰብ ድማ ንዶላር ብብር ካብቲ ብሃገራዊ ባንኪ ዝተቐመጠ መጠን መዐደጊ መጠን ገንዘብ እንዳወሰኸ ብምዕዳግ ዘካይዶ ዘይሕጋዊ ስራሕ እምበር መብዛሕቲኡ ብብር ዝሰላሰል ከምዘይኮነ ክፍለጥ ኣለዎ፡፡ ንዶላር መዐደጊ ብር ስለዘድሊ ንብር ንምቁፅፃር ዝተገበረ መስርሕ’ዩ ከይብሃል ድማ ንመዐደጊ ዶላር ዝኸዉን ካብ ባንኪ ንምዉፃእ ዝተቐመጠ መጠን ገንዘብ እኹል’ዩ፡፡ ስለ ዝኾነ’ዉን ዋላ ሎሚ እዚ ሓድሽ ወረቐታዊ ገንዘብ እንተተቐየረ ንቲ መስርሕ ዝቕይሮ ኣይኮነን፡፡ ኣብዚ መዳይ ንዘሎ ዘይሕጋዊ ምቁፅፃር ኮንትሮባንድ ብስጡም ሓለዋን ምቁፅፃርን ሕግን’ምበር ሓድሽ ገንዘብ ተቐየረ ኣይተቐየረ ዝፍይዶ ነገር የለን፡፡ ትርጉም ዘይቡሉን ዘይሙኽኑይን ዘረባ ምዃኑ ክፍለጥ ኣለዎ፡፡ ኣብ ዩንቨርሲቲ መቐለ መምህር ስነቑጠባ ዝኾኑ ዶክተር ምዑዝ ሓድሽ ንቢቢሲ ኣብዝሃብዎ ቃል ከምዝገለፅዎ ኣብ ብር ዝተገበረ ለውጢ ኣብ ምክልኻል ዘይሕጋውነት ኣበርክቶ ክህልዎ እዩ ንዝብል ስነ ሓሳብ ከምዘይወሓጠሎም ድሕሪ ምግላፅ “እኳ ደኣስ እታ ሃገር ኣብ ቅልውላው ኣብ ዘላትሉ እዋን መንግስቲ ኢትዮጵያ ንምቕያር ሓድሽ ወረቓታዊ ብር ክሳብ 3.7 ቢልዮን ብር ገዚፍ ወፃኢ ምግባሩ ዘይምዕሩይ ኣካይዳ’ዩ፡፡ ሃብቲ ዘለዎም ሰባት’ዉን እንተኾኑ ቅድም ኢሉ’ውን እንተኾነ ምስ’ቲ ኣብታ ሃገር ኣጋጢሙ ዘሎ ፖለቲካዊ ቅልውላው ብምትሕሓዝ እምነት ስለዝሰኣኑ ሃፍተ ፀገኦም ኣብ ክንዲ ብብር ብዶላር ብወርቅን ብንብረትን እዮም ከዋህልልዎ ፀኒሖም። ስለዚ ንዘይሕጋዊ ንምቁፅፃር ዝበሃል መልሲ ዘይቁቡል’ዩ፡፡” ዝብል እምነት’ዩ ዘለዎም። ኣብ ዩንቨርሲቲ ኣዲስ ኣበባ መምህር ስነ-ቑጠባ ሓጋዚ ፕሮፌሰር ጉቱ ለገሰ ዝተብሃሉ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ከምዝገለፅዎ ለውጢ ብር ዘይሕጋዊ ተግባራት ንምቁፅፃር ኣብ ዝግበር ፃዕሪ ዘለዎ ኣበርክቶ ኣዝዩ ድኹምዩ፡፡እቲ ቀንዲ ነገር ንቲ ዘይሕጋዊ ዝዉዉር ንምቁፅፃር ዘኽእለካ መሓውር ኣብ ምህላውን ዘይምህላውን’ዩ ዝዉሰን፡፡ እንተዘየሎ ግን ዕንክሊል እዩ ዝኸውን። ኣብ ሸርፊ ወፃኢ ዘሎ ብልሽውና እንተዘይተዓርዩ ድሕሪ ግዜ ናብ’ቲ ዝነበሮ እዩ ዝምለስ ክብሉ ሓሳቦም ብምግላፅ ንቲ ዝተዉሃበ ዘይሙኽኑይ ዘረባ ከምዘይቅበልዎ ይዛረቡ፡፡ 2. ግዕዝይና ብዝምልከት ኣቦ ወንበር ዉድብ ብልፅግና ኮነሬል ኣብይ ኣሕመድ ንግዕዝይና ንምቁፅፃር’የ ሓድሽ ወረቐታዊ ገንዘብ ኢትዮጵያ ቀይረዮ ዝብሉና ዘለዉ እንተኾይኖም መን ኣየነይቲ ሃገር’ያ ኣብ ሃገራ ንዘሎ ግዕዝይና ንምቁፅፃር ንነባር ወረቐታዊ ገንዘባ ብመስርሕ ሓድሽ ወረቐታዊ ገንዘብ ዝቐየረት ሃገር እስኪ ንሽማ ረቚሕኹም ሓቡሩና’ሞ ንዓና’ዉን ወይ ንምህሮ ወይ’ዉን ተሞኩሮ ክኾነና፡፡ እንተዘይሊኡ ግን ኩሉ ብሓደ መራሒ ሃገር ካብ ጭቡጥ መርትዖን መረዳእታን ወፃእ ዘተዘረበ ዘረባ ከይሓየኽና ምዉሓጥ ስለንፅገም ወይ’ዉን ከም’ቶም ሓደ ሓደ ከም ጭርሖ ፤ ሓደ መራሒ እንተሰሓቐ ንስሕቕ እንተኾርዩ ድማ እንኹርይ ስለዘይኮና ብኣዉርኡ ኽኣ ዘረባኹም ስለዘይተዉሓጠልና ንምቕባሉ ቡዙሕ ተፀጊምና ኢና ዘለና ኣይትሓዙልና ግን ዘረባ ሓሶትን ሓሰዉትን ንምስማዕ ጊዜ ስለዘይብልና! ፕረዚዳንት ሃገራዊ ባንኪ ኢትዮጵያ ዶክተር ይናገር ደሴ ነዚ ሓድሽ ምቕያር ወረቐታዊ ብር ዘድለየሉ ደጋጊሞም ዝህብዎ ዘለዉ መልሲ ወይክኣ ምኽንያት “ኣብ ኢትዮጵያ ብብዝሒ ቁጠባዊ ምንቅስቓስ ብጥረ ገንዘብ ዕድጊት ዝካየደሉ ቁጠባ እዩ። ልዑል መጠን ዘለዎ ቅርሺ ካብ ባንክታት ወፃኢ እዩ ዘሎ። እዚ ካብ ባንክታት ወፃኢ ዝዘዋወር ዘሎ ቅርሺ ድማ መብዛሕትኡ ንዘይሕጋዊ ተግባራት ክውዕል ኢና እንርእዮ ዘለና። ግብሪ ክኸፍሉ ዘይደልዩ ሰባትን ዘይሕጋውያን ነጋዶን፡ ቅርሺ ኣብ ደገ ኣዋህሊሎም ኣለዉ፡፡ ብሰንኪ’ቲ ኣብ ደገ ዝተዋህለለን ኣብ ኢድ ውልቀሰባትን ዘሎ ቅርሺ ባንክታት ኢትዮጵያ ሕፅረት ጥረ ገንዘብ ኸጋጥመን ምኽንያት ኮይኑ ፀኒሑ’ዩ፡፡” ክብሉ ሓሳቦም ይገልፁ፡፡ ዘረባ ፕረዚዳንት ሃገራዊ ባንኪ ኢትዮጵያ ዶክተር ይናገር ደሴ ምኹኑይን ሓቃዊ ዘረባ ይመስል፡፡ ግን ክኣ ካብ ሓቅን ክዉንነትን ዝረሓቐ ግን ክኣ ብሞያዊ መብርህን ዝተላዕጠጠ ፖለቲካዊ ሽርሒ’ዩ፡፡ ንገለ ሓቃዊን ንገለ ብሞያዊ መብርሂ ዝተሓገዘ ፖለቲካዊ ሽርሒ’ዩ ዝበልናሉ ቀንዲ ምኽንያት እምበኣር ሓደ ብሓደ ንርኣዮ፡፡ ገለ ሓቃዊ ክፋሉፕረዚዳንት ሃገራዊ ባንኪ ኢትዮጵያ ዶክተር ይናገር ደሴ ወይ ተሰኪፎም ወይ’ዉን ከይትዛረቦ ግዲ ተባሂሎም እምበር ኣብ ኢትዮጵያ ካብ መስርሕ ምቁፅፃር ወፃኢ ልዕሊ 113 ቢልዮን ቅርሺ ኣበይ ከምዘሎ ዘይፍለጥ ገንዘብ ከምዘሎ ካብ ዝረጋገፅ ልዕሊ መንፈቕ ኣቑፂሩ’ዩ፡፡ እዚ ገንዘብ ኣበይ ከምዘሎ ክሳብ ዘይተፈልጠ እዋን ኣብ ቁጠባዊ ፖለቲካዉን ካብዚ ንላዕሊ ድማ ኣብ ኢትዮጵያ ስግኣት ክፈጥር ወድዓዊ’ዩ፡፡ ንዚ ገንዘብ ናብ መስርሕ ባንኪ ንምእታዉ እቲ ናይ መወዳእታ ኣማራፂ ንሓድሽ ወረቐታዊ ገንዘብ ብምቕያር ናብ መስመር ንምእታዉ ይከኣል ይኸዉን ብሙሉእነትን ብዘላቕነትን ንምፍታሕ ግን ስለዘይከኣል፡፡ ብሞያዊ መብርሂ ዝተላዕጠጠ ፖለቲካዊ ሽርሒፕረዚዳንት ሃገራዊ ባንኪ ኢትዮጵያ ዶክተር ይናገር ደሴ ንጊዚኡ ከይዛረብዎ ዝዓብዐብዎ ሓደ ዓብይ ፖለቲካዊ ሽርሒ ኣሎ፡፡ ሓንቲ ሃገር ብሓድሽ ወረቐታዊ ገንዘባ ኽትቅይር ከላ ንኹሉ ኣፍቲ ቅድሚ ሐዚ ኣብ ስራሕ ዝነበረ ገንዘብ ብትግሃትን ብትሕትናን ተቐቢሉ ይቕይር ካብዚ ወፃእ ሓደ ሰብ ገንዘቡ ኽቕይር ናብ ባንኪ ምስከደ ክሳብ 10 ሽሕ ብር ሓደ ሰብ ናብ ባንኪ ከይዱ ብጥረ ለዊጡ ክቕበል ይኽእል እዩ። ልዕሊ 10 ሽሕ እንተኾይኑ ግን ብስም እቲ ሰብ ሒሳብ ቁፅሪ ባንኪ ተኸፊቱ ከምዝቕመጥ እዩ ተወሲኑ ዘሎ፡፡ እዚ ማለት እቲ ንህዝቢ ኤርትራ ናብ ድከቱ ዘእተወን መስርሕ ጃንዳ ህግደፍ ከም ዓብይ ናይ ሕማቓት ተሞኩሮ ወሲድካ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ቑጠባዊ ዓቕምታቱ ኣልሚስካን ኣሰኲንካን ዕምሪ ስልጣንካ ንምንዋሕ ዝሕሰብ እንተሃል’ዩ መዘዙ ሓያል’ዩ፡፡ ህዝቢ ኢትዮጵያ ከም ህዝቢ ኤርትራ ብእንኮ ሻምብቆ ብረት ጃንዳ ህግደፍ ዝሕሎ ዘይምዃኑ ምፍላጥ ኣገዳሲ’ዩ፡፡ ቅድሚ ኹሉን ንረብሓ ትግራይን ትግራዋይነትን ደዉ ዝበለ ስርዓትን ሓይልን ዝሓዝና እምበር ብዘይሕጋዊ ዉድብ ብልፅግና ንምራሕን ንግራሕን ዘይምዃና ምፍላጥ ኣገዳሲ’ዩ፡፡ኣብ መወዳእታ እዚ ሓድሽ ወረቐታዊ ብር ተቐይሩ ዘሎ ብቐንዱ ንቲ ንመሰሉን መሰል ትግራይ ደዉ ንዝበለ ህዝቢ ትግራይ ብኣዉርኡ ኽኣ ንመሪሕ ዉድቡን መንግስቱን ንምስኳን ዝተኣታቶ ዘሎ ሓድሽ ፖለቲካዊ መስርሕ ምዃኑ ምግንዛብ ኣገዳሲ’ዩ፡፡ እቲ ምንታይ መንግስቲ ብልፅግና እቲ ካብ መስርሕ ምቁፅፃር ባንኪ ዘሎ ገንዘብ ኣብ ኢድ ሰበስልጣን ህወሓት ወይ’ዉን ኣብ ትካላት ትእምት’ዩ ዝህሉ ዝብል ጉጉይ እምንቶ ብምሓዝ ዝፍፀም ዘሎ ጉጉይ መንገዲ ስለዝኾነ፡፡ ካብ ድሌት ህዝቢ ወፃእ ንገንዘቡ ከም ስርዓት ህግደፍ ብሓይሊ እንዳተቖፃፀርካ ንምስኳን ዝግበር ዘሎ ፖለቲካዉን ቁጠባዉን ሽርሕታት ክኣ ኣሽንኳይዶ ኣብ ክልልና ኣብ ካልኦት ክልላት ሃገርና ኣይሰርሕን፡፡ ኣብ ምቅልጣፍ ምሕፃር ዕምሪ ብልፅግና ግን ናይ ባዕሉ ዑዙዝ እጃም ክፍፅም’ዩ፡፡ ዝኸበርኩም ሰዓብትና ንዝያዳ ግንዛበ ኣብ ኤርትራ ንሓድሽ ወረቐታዊ ምቕያር ናቕፋን ገንዘብ እታ ሃገር ንምእሳር ጃንዳ ህግደፍ ዘተኣታተዎ መስርሕን ከቢድ ሃስይኡን ድሕሪ ፅባሕ ኽንዝርግሖ ኢና፡፡ ንትግራይን ትግራዋይነትን ምምብርካኽ ዘበት’ዩ ዘበት! 104.4 ሬድዮ FM መቐለ


0
0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments